นวัตกรรมสุขภาพภาคประชาชน ประจำปี พ.ศ. 2567

1. ชื่อนวัตกรรม: หมอนอิงฟินจิต (หมอนสมุนไพรคลายเครียด)
   ประเภทนวัตกรรม: นวัตกรรมผลิตภัณฑ์ (product innovation)
   สาขา: สุขภาพจิตชุมชน จังหวัดสตูล
   อสม.ดีเด่น: ระดับภาค
2. ข้อมูลส่วนตัวชื่อ: นางยุภา แสงสีคำ อายุ: 49 ปี
   อาชีพ: เกษตรกรรม (ทำสวนยางพารา)
   ระยะเวลาเป็น อสม.: 21 ปี
   คติในการทำงาน: ชีวิตคนเราเกิดมาทั้งที ต้องทำประโยชน์เพื่อคนอื่น ชีวิตจึงจะมีคุณค่า
3. ที่มาและความสำคัญของการสร้างนวัตกรรม ในเขตตำบลท่าเรือ อำเภอท่าแพ จังหวัดสตูล พบว่าผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยงสุขภาพจิต ได้แก่ผู้พิการ ผู้ป่วยติดบ้านติดเตียง และผู้ดูแล ส่วนใหญ่จะมีอาการนอนไม่หลับ จากความเครียด คิดมาก ทำให้ปวดศีรษะและวิงเวียนอยู่บ่อยครั้ง บางรายมีอาการปวดเมื่อย ปวดกล้ามเนื้อร่วมด้วย โดยญาติและผู้ดูแลไม่สามารถดูแลผู้ป่วยได้ตลอดเวลา เนื่องจากมีภาระด้านการประกอบอาชีพ และอื่นๆ อสม.จึงอยากหาตัวช่วยบรรเทาอาการที่กล่าวมาข้างต้น จึงได้ผลิตหมอนอิงฟินจิต (คลายเครียด) มาใช้
4. วัตถุประสงค์ เพื่อให้กลุ่มเสี่ยงด้านสุขภาพจิตในตำบลท่าเรือมีอุปกรณ์สำหรับคลายเครียดมีสุขภาพจิตที่ดีขึ้น และเป็นอุปกรณ์ที่สามารถจัดทำได้ด้วยชุมชนเอง
5. ขั้นตอนการดำเนินงานขั้นตอนทำหมอน
   1. นำเศษผ้านำมาเย็บเป็นปลอกหมอน
   2. นำหลอดพลาสติกเหลือใช้มาตัดเป็นชิ้นเล็กๆ
   3. นำหลอดที่ได้มาบรรจุในปลอกหมอนที่เตรียมไว้จนแน่นเต็มปลอกหมอน แล้วเย็บปิดให้เป็นหมอน และทำช่องขนาดเล็กสำหรับใส่สมุนไพร
   ขั้นตอนการทำสมุนไพร
   1. เตรียมสมุนไพร กานพลู 1 ส่วน +การบูร 1 ส่วน +ตะไคร้ 2 ส่วน +ใบมะกรูด 2 ส่วน +เตยหอม 4 ส่วน
   2. ผสมเคล้าให้เข้ากัน บรรจุใส่ถุงผ้าขาว
   วิธีการใช้งานหมอนสมุนไพร
   1. นำสมุนไพรที่บรรจุภัณฑ์แล้วใส่ในช่องที่เตรียมไว้
   2. สามารถนำหมอนมาใช้งานได้เลย เช่น หนุนนอนเพื่อผ่อนคลายความเครียด, นำหมอนมานวดคลึงบริเวณศีรษะบรรเทาอาการปวดและวินเวียน หรือนำหมอนมาวางบริเวณที่มีอาการปวดเมื่อย ปวดกล้ามเนื้อ
6. ผลการดำเนินงาน/ประโยชน์ที่ได้รับ ประเมินความพึงพอใจหมอนอิงฟินจิต ในผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยงสุขภาพจิต ได้แก่ผู้พิการ ผู้ป่วยติดบ้านติดเตียง และผู้ดูแล 30 คน จากการติดตามการใช้หมอนอิงฟินจิต (หมอนสมุนไพรคลายเครียด) เป็นระยะเวลา 6 เดือน พบว่า
   • กลุ่มตัวอย่างมีการใช้งานอย่างต่อเนื่อง ร้อยละ 96.67
   • ช่วยลดอาการเครียด เหนื่อยล้า ร้อยละ 96.67
   • ช่วยบรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อ ร้อยละ 96.67
   • พึงพอใจในภาพรวม ร้อยละ 100
   • มีความพึงพอใจในความสะดวกสบายในการใช้งาน และความพึงพอใจในภาพรวมของนวัตกรรมอยู่ในระดับมากที่สุด จำนวน 25 คน
   • มีความพึงพอใจในการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า มีประสิทธิภาพ ประหยัด ไม่ฟุ่มเฟือย และการได้รับประโยชน์ในการบรรเทาอาการคลายเครียด เหนื่อยล้า ปวดอยู่ในระดับมากที่สุด 20 คน
   • และมีความพึงพอใจในความคงทนถาวร อยู่ในระดับมาก จำนวน 20 คน
   เมื่อได้ผลลัพธ์ที่ดีและพึงพอใจในการใช้งาน จึงได้มีการขยายนวัตกรรมด้วยการเขียนโครงการฯ เพื่อขอสนับสนุนงบประมาณในการผลิตและมอบแก่กลุ่มเสี่ยงที่เกี่ยวข้องทุกรายของตำบลท่าเรือ
7. ปัจจัยความสำเร็จ
   1. ความตั้งใจ การทำงานของ อสม.ยุภา ที่ทำงานต่อเนื่องจนมีความโดดเด่นเป็นที่ยอมรับของผู้ป่วย กลุ่มเสี่ยงและญาติ เพื่อน อสม. เจ้าหน้าที่ ภาคีเครือข่าย
   2. การพัฒนาตนเองจากการทำงาน การแก้ปัญหาหน้างานและการพัฒนาเพื่อการคัดเลือก อสม.ดีเด่น
8. โอกาสพัฒนา
   • เจ้าหน้าที่พี่เลี้ยง และภาคีเครือข่ายควรส่งเสริม อสม.ดีเด่น ในการผลักดันแผนงานและงบประมาณการดำเนินงานสุขภาพจิตให้เข้าสู่ระบบกองทุนหลักประกันสุขภาพตำบล OTOP และระบบที่เกี่ยวข้องของตน เพื่อความต่อเนื่อง
   • เจ้าหน้าที่พี่เลี้ยง และภาคีเครือข่ายควรส่งเสริม ให้มีเวทีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้อย่างต่อเนื่องเพื่อสร้างกระแส และต่อยอดงานสุขภาพจิตชุมชน